Сайт joomlarulit.com

Sample Sidebar Module

This is a sample module published to the sidebar_top position, using the -sidebar module class suffix. There is also a sidebar_bottom position below the menu.

Sample Sidebar Module

This is a sample module published to the sidebar_bottom position, using the -sidebar module class suffix. There is also a sidebar_top position below the search.
Ιστορία Β' Γυμνασίου
ΙΙ. Ο Ελληνισμός υπό Βενετική και Οθωμανική κυριαρχία

ΙΙ. Ο Ελληνισμός υπό Βενετική και Οθωμανική κυριαρχία (1)

 Οι Έλληνες υπό βενετική κυριαρχία

• Συνθήκες διαβίωσης

Τα Επτάνησα, η Κρήτη και η Κύπρος βρίσκονταν υπό βενετική κυριαρχία και μετά την Άλωση. Σ’ αυτές τις περιοχές οι Βενετοί επέβαλαν το δυτικό φεουδαρχικό σύστημα, προσαρμοσμένο στις τοπικές συνθήκες. Υπήρξαν όμως αντιστάσεις των πληθυσμών αυτών, που εκδηλώθηκαν με ποικίλες μορφές.

Στον πολιτιστικό τομέα οι Βενετοί ακολούθησαν ηπιότερη πολιτική παρέχοντας τη δυνατότητα ελεύθερης μετακίνησης και σπουδών στην Ιταλία.

• Γράμματα και Τέχνες

Κατά το 16ο και 17ο αιώνα στην Κρήτη σημειώθηκε μια αξιόλογη ανάπτυξη των γραμμάτων και των τεχνών. Στη Λογοτεχνία καλλιεργήθηκε το έμμετρο μυθιστόρημα και η τραγωδία. Σπουδαίοι λογοτέχνες της εποχής ήταν ο Β. Κορνάρος ("Έρωτόκρίτος") και ο Γ. Χορτάτσης (Έρωφίλη").

Στη ζωγραφική αξιόλογη ήταν η κρητική παρουσία με τη λεγάμενη Κρητική Σχολή. Ο κυριότερος εκπρόσωπός της ήταν ο Θεοφάνης ο Κρης.

Μετά την κατάληψη της Κρήτης από τους Τούρκους (1669) πολλοί κρητικοί κατέφυγαν στα Επτάνησα. Κατά το 17ο και 18ο αι. αναδείχθηκαν σημαντικοί επτανήσιοι ζωγράφοι, που ακολούθησαν την κρητική παράδοση με επιδράσεις της Αναγέννησης και του μπαρόκ.

 

Οι Έλληνες υπο οθωμανική κυριαρχία

• Το καθεστώς των υποδούλων

Στις τουρκοκρατούμενες περιοχές οι χριστιανοί, σύμφωνα με το ισλαμικό δίκαιο, μπορούσαν να διατηρήσουν την εσωτερική τους οργάνωση με διάφορες συνθήκες. Έτσι εξασφάλιζαν κάποιες ελευθερίες και υποχρεώνονταν να καταβάλουν ποικίλους φόρους στους Οθωμανούς. Συχνά όμως τα δικαιώματα αυτά αναιρούνταν.

Η οθωμανική κατάκτηση προκάλεσε μεγάλες ανακατατάξεις, περιορισμούς και καταπιέσεις στους υπόδουλους πληθυσμούς. Ωστόσο ο Ελληνισμός, αφού ξεπέρασε την αρχική κρίση, δημιούργησε τις προϋποθέσεις για την αναγέννησή του.

 

Δυνάμεις επιβίωσης και ανανέωσης του Ελληνισμού

• Η Εκκλησία και τα προνόμια

Μετά την Άλωση, ο Μωάμεθ Β' παραχώρησε προνόμια στον πατριάρχη Γεννάδιο Β', με τα οποία αναγνωριζόταν ως θρησκευτικός και πολιτικός ηγέτης. Σύμφωνα με τα προνόμια αυτά ο πατριάρχης αποκτούσε εκτός από θρησκευτικές και κοσμικές εξουσίες, όπως το δικαίωμα να ιδρύει εκκλησιαστικά δικαστήρια για υποθέσεις αστικού δικαίου και να επιβάλλει φορολογία στους πιστούς για τις ανάγκες της Εκκλησίες ή για λογαριασμό της οθωμανικής διοίκησης.

Η παραχώρηση των προνομίων έδινε τη δυνατότητα στους Οθωμανούς να διοικούν μέσω της Εκκλησίας εκατομμύρια χριστιανούς σε όλη την οθωμανική αυτοκρατορία, καθώς η Εκκλησία διέθετε οργανωμένο διοικητικό δίκτυο (μητροπόλεις, ενορίες, κλπ.).

• Ο θεσμός της κοινότητας

Ο θεσμός της κοινότητας αποτελούσε ένα είδος τοπικής αυτοδιοίκησης, που προσαρμόστηκε στις απαιτήσεις της οθωμανικής πολιτικής. Είχε κύρος και δικαιοδοσίες φορολογικές και εκπαιδευτικές. Έγινε πόλος εθνικής συσπείρωσης και καλλιέργειας του δημοκρατικού πνεύματος, καθώς οι κοινοτικοί άρχοντες εκλέγονταν από τους κατοίκους και τα προβλήματα αντιμετωπίζονταν συλλογικά.

• Οι Φαναριώτες

Οι Φαναριώτες ήταν μια ομάδα λαϊκών αξιωματούχων που διαμορφώθηκε στην περιοχή Φανάρι, γύρω απ’ το Πατριαρχείο Κων/πολης. Ήταν μορφωμένοι και γλωσσομαθείς και έγιναν απαραίτητοι στην οθωμανική διοίκηση, καταλαμβάνοντας υψηλά αξιώματα. Εξελίχθηκαν σε κοινωνική ομάδα με μεγάλη οικονομική δύναμη και επιρροή.

• Αρματολοί και κλέφτες

Τα σώματα των αρματολών και των κλεφτών σχηματίστηκαν κάτω από διαφορετικές συνθήκες. Οι αρματολοί ήταν ένοπλα σώματα Ελλήνων, στους οποίους είχε ανατεθεί από τους Οθωμανούς η φύλαξη ορισμένων περιοχών. Οι κλέφτες ήταν ένοπλα σώματα Ελλήνων, που είχαν καταφύγει στα βουνά για να αποφύγουν την τυραννία των κατακτητών.

Οι αρματολοί και οι κλέφτες υπήρξαν οι κύριοι εκφραστές της ένοπλης αντίστασης των Ελλήνων κατά των κατακτητών. Από αυτούς προήλθε ο πυρήνας των αγωνιστών του ’21.

• Οικονομικές και κοινωνικές μεταβολές

Το 15ο και 16ο αιώνα οι δυσμενείς συνθήκες δεν επέτρεψαν καμιά οικονομική πρόοδο των Ελλήνων. Από το 17ο αιώνα όμως άρχισε η σταδιακή βελτίωση της οικονομίας, που οφείλεται στις διομολογήσεις των Οθωμανών με τα ευρωπαϊκά κράτη. Οι Έλληνες αξιοποίησαν την ευκαιρία και ασχολήθηκαν με το εμπόριο.

Η ανάπτυξη του εμπορίου έφερε αλλαγές στην αγροτική οικονομία και στον μεταποιητικό τομέα. Καλλιεργήθηκαν προϊόντα με μεγάλη ζήτηση στο εξωτερικό, ενισχύθηκε η κτηνοτροφία για τις εξαγωγές μαλλιού και η οικοτεχνία μετατράπηκε σε βιοτεχνία.

Κατά το 18ο αι. η ελληνική βιοτεχνική παραγωγή επεκτάθηκε και στον ευρωπαϊκό χώρο. Για την αντιμετώπιση του διεθνούς ανταγωνισμού δημιουργήθηκαν εταιρείες και συνεταιρισμοί (όπως τα Αμπελάκια).

Οι νέες οικονομικές δραστηριότητες έφεραν και κοινωνικές αλλαγές: δημιουργήθηκε μια νέα εύπορη τάξη, η αστική.

• Παιδεία του υπόδουλου Ελληνισμού

Τα πρώτα χρόνια μετά την Άλωση δεν υπήρχε δυνατότητα πολιτιστικής ανάπτυξης για τον υπόδουλο Ελληνισμό. Ωστόσο η Εκκλησία με επίκεντρο την Πατριαρχική Ακαδημία και με τη βοήθεια των πνευματικών ανθρώπων που σπούδασαν στη Δύση, αναθέρμανε την παιδεία του υπόδουλου γένους, ιδρύοντας σχολεία και ενισχύοντας την πίστη του. Η εκπαιδευτική αυτή δραστηριότητα της Εκκλησίας ονομάστηκε θρησκευτικός ουμανισμός (:ανθρωπισμός).

Πολύ μεγάλη ήταν η προσφορά του Πατριάρχη Κύριλλου Λούκαρη, του διευθυντή της Πατριαρχικής Ακαδημίας Θεόφιλου Κορυδαλλέα, και του εθνομάρτυρα Κοσμά Αιτωλού.

Στα τέλη του 17ου αιώνα άρχισε η προοδευτική αναγέννηση της ελληνικής παιδείας, που έφτασε στην ακμή της με το Νεοελληνικό Διαφωτισμό (1750 - 1821).

Οι Έλληνες λόγιοι ήταν επηρεασμένοι από τον ευρωπαϊκό διαφωτισμό, επιδίωκαν την αφύπνιση του Έθνους και πρόβαλλαν το αίτημα για πολιτική ελευθερία και ισότητα. Οι σημαντικότεροι εκπρόσωποι του Νεοελληνικού Διαφωτισμού ήταν ο Ρήγας Φεραίος, ο Αδαμάντιος Κοραής κ.ά.

• Τέχνη και λαϊκός πολιτισμός

Από το 17ο αιώνα άρχισαν να βελτιώνονται οι συνθήκες στον τουρκοκρατούμενο Ελληνισμό και δημιουργήθηκαν οι προϋποθέσεις για ανάπτυξη της τέχνης, κυρίως της αρχιτεκτονικής (με την ίδρυση νέων Εκκλησιών και μοναστηριών) και της ζωγραφικής.

Μεγάλη άνθηση παρουσίασε η λαϊκή τέχνη σε όλους τους τομείς και τα δημοτικά τραγούδια, που μαζί με τα ήθη και τα έθιμα βοήθησαν τους Έλληνες να διαφυλάξουν την ελληνικότητά τους.

 

Ο παροικιακός Ελληνισμός

Η μετανάστευση των Ελλήνων στο εξωτερικό άρχισε πριν την Άλωση και συνεχίστηκε σε όλη την περίοδο της τουρκοκρατίας. Στο τέλος του 18ου αιώνα υπήρχαν πολυάριθμες παροικίες στη δυτική, κεντρική και ανατολική Ευρώπη, στη Βαλκανική και στη νότια Ρωσία.

Οι ελληνικές παροικίες της Βενετίας, της Βιέννης και της Τεργέστης υπήρξαν εστίες οικονομικής, κοινωνικής και πολιτιστικής ανάπτυξης ολόκληρου του Ελληνισμού. Οι Έλληνες της διασποράς σημείωσαν μεγάλη οικονομική και πνευματική πρόοδο. Συχνά χρηματοδοτούσαν την ίδρυση και λειτουργία σχολείων στις ελληνικές πόλεις.

 
ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ & ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝΔιέυθυνση Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης Νομού Ροδόπης ethonosimo
 
Μουσουλμανικό
Γυμνάσιο-Λύκειο
Ιεροσπουδαστηρίου Κομοτηνής


Διεύθυνση: Κωνσταντίνου Παλαιολόγου 8, Κομοτηνή, 69100
τηλέφωνο: 2531023330
ηλ.ταχυδρομείο: mail@gym-ierosp-komot.rod.sch.gr  
 

ethonosimo

Γυμνάσιο-Λύκειο
Μουσουλμανικού Ιεροσπουδαστηρίου Κομοτηνής